Áp xe răng hình thành như thế nào và tư vấn cách điều trị từ Bs. Khởi

Áp xe răng là một biến chứng của nhiễm trùng do sâu răng, bệnh lý nướu hoặc nứt răng. Tình trạng này gây đau đớn, và khi vi khuẩn xâm nhập vào tủy rồi tích tụ mủ trong xương hàm, người bệnh có thể đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không điều trị sớm.

Áp xe răng hình thành như thế nào?

Áp xe là thuật ngữ chỉ chung các ổ nhiễm trùng sưng viêm nặng xảy ra ở bất kỳ bộ phận nào trên cơ thể, với tác nhân gây bệnh là vi khuẩn. Khi hệ miễn dịch nhận diện vi khuẩn là tác nhân xâm nhập, bạch cầu sẽ tập trung tiêu diệt chúng. Mủ chính là phần còn lại của xác bạch cầu và xác vi khuẩn hòa lẫn với dịch cơ thể.

Áp xe răng cũng hình thành theo cơ chế tương tự. Đây thường là kết quả của tình trạng nhiễm trùng chân răng, khởi phát khi vùng dưới đường nướu bị tổn thương và xoang sâu phát triển. Khi chân răng nhiễm trùng, nước bọt với tính sát khuẩn nhẹ không thể len đến vị trí tổn thương, trong khi các mô nướu có xu hướng rút hết chất lỏng nhiễm bệnh. Vì thế, dịch mủ không thoát được ra ngoài qua đường nướu mà tích tụ lại trong chân răng, dần hình thành ổ áp xe.

Ở những trường hợp nặng, khi sâu răng làm nứt răng hoặc do các chấn thương khác, vi khuẩn xâm nhập sâu vào tủy gây chết tủy. Lúc này, mủ tích tụ ở các đầu rễ trong xương hàm và phát triển ngày càng lớn, gây sưng viêm lan rộng khắp hàm. Nếu không điều trị kịp thời, người bệnh có thể bị nhiễm trùng nghiêm trọng ở răng, trong xương hàm và các mô xung quanh.

Triệu chứng điển hình của áp xe răng

Triệu chứng của áp xe răng khá dễ nhận biết, và mức độ nặng của triệu chứng thường tương ứng với kích thước ổ áp xe, cho thấy nhiều dây thần kinh và mô xung quanh đã bị ảnh hưởng. Dấu hiệu đặc trưng nhất là tình trạng sưng mặt nghiêm trọng, khởi phát ở vùng quanh răng nhiễm trùng rồi lan rộng khắp hàm mặt.

Bên cạnh đó, người bệnh còn có các biểu hiện nhiễm trùng toàn thân tương tự nhiễm trùng ở các bộ phận khác như chóng mặt, sốt, ớn lạnh, đổ mồ hôi, người nóng bừng. Đôi khi sưng đau lan đến cả mặt và cổ. Sốt là phản ứng của cơ thể khi hệ miễn dịch đang chống lại vi khuẩn gây bệnh, tuy nhiên để kiểm soát bệnh nhanh hơn, người bệnh cần dùng kháng sinh và thuốc hỗ trợ theo chỉ định nhằm làm suy yếu vi khuẩn.

Vị trí nhiễm trùng là nơi đau nhiều nhất, có thể xuất hiện tình trạng chảy mủ đặc kèm máu. Khi phát hiện các dấu hiệu này, người bệnh nên đến cơ sở nha khoa thăm khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Hầu hết các trường hợp áp xe răng được điều trị sớm đều hồi phục mà không gặp biến chứng.

Nếu không điều trị hoặc điều trị không tích cực, người bệnh có thể gặp phải những biến chứng sau:

Viêm mô lan tỏa

Khi viêm mô tế bào lan tỏa đến vòm miệng và sàn miệng, người bệnh bị áp xe, sưng đau toàn miệng, ảnh hưởng đến hoạt động của các cơ quan này. Trường hợp nặng có thể gây nghẽn đường hô hấp, ngạt thở và tử vong. Diễn tiến đến biến chứng này cần một thời gian kéo dài, vì vậy nếu được điều trị sớm, áp xe răng sẽ không tiến triển đến mức đó.

Áp xe ngoài mặt

Tình trạng này tạo đường rò đến vùng má và dưới cằm, khiến viêm tấy lan đến sàn miệng và hố thái dương. Người bệnh không chỉ đau đớn tăng lên mà tình trạng bệnh cũng đe dọa nhiều hơn đến sức khỏe và sinh hoạt.

Nhiễm trùng xoang hàm, viêm nội tâm mạc

Đây là tình trạng viêm nhiễm xảy ra khi nhiễm trùng theo đường máu lan đến tim, não và các cơ quan khác. Nhiễm trùng huyết với các triệu chứng cấp tính có thể đe dọa tính mạng người bệnh.

Điều trị áp xe răng như thế nào?

Thăm khám lâm sàng giúp bác sĩ xác định tình trạng áp xe răng một cách dễ dàng. Ở răng nhiễm trùng, vùng mô xung quanh có màu sẫm do mô tủy hoại tử thấm vào phần xốp của răng, lợi xung quanh sưng phồng và có thể thấy dịch mủ như một nốt mụn. Trong một số trường hợp, để đánh giá mức độ áp xe và định hướng điều trị, dẫn lưu mủ, bác sĩ sẽ chỉ định chụp X-quang răng.

Tùy vào vị trí và mức độ áp xe, bác sĩ áp dụng phương pháp điều trị khác nhau. Nguyên tắc chung là loại bỏ ổ nhiễm trùng, bảo tồn răng, phòng ngừa biến chứng và điều trị nguyên nhân để tránh tái phát.

Điều trị cấp

Bước đầu tiên là loại bỏ mủ áp xe để tránh sưng viêm nặng lan sang các mô cơ xung quanh. Bác sĩ thực hiện một thủ thuật trích răng nhỏ để thoát dịch và làm sạch vi khuẩn gây bệnh tại vị trí răng nhiễm khuẩn. Song song đó, kháng sinh đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hệ miễn dịch tiêu diệt vi khuẩn, ngăn ổ áp xe tiến triển. Các thuốc hỗ trợ giảm triệu chứng như giảm đau, kháng viêm, thuốc bổ nâng cao thể trạng cũng được dùng tùy từng trường hợp cụ thể.

Điều trị tận gốc

Sau khi dẫn lưu mủ, triệu chứng đau đớn giảm bớt, nhưng người bệnh vẫn cần tiếp tục điều trị để loại bỏ nguyên nhân, tránh nhiễm trùng tái phát. Bác sĩ sẽ thực hiện điều trị tủy, lấy vôi răng, gắp mảnh răng vỡ và xử lý mặt gốc răng. Với các trường hợp nặng không thể điều trị bảo tồn, răng bị bệnh cần được nhổ bỏ.

Sau điều trị, người bệnh nên tái khám định kỳ và lấy vôi răng 6 tháng một lần để phòng ngừa tái phát. Bác sĩ sẽ hướng dẫn cách chăm sóc răng miệng tốt hơn:

• Vệ sinh răng miệng sau mỗi bữa ăn.
• Chải răng sạch và đúng phương pháp, có thể dùng bàn chải điện để làm sạch tốt hơn.
• Dùng chỉ nha khoa làm sạch vùng kẽ răng.
• Phục hồi tổn thương răng bằng các phương pháp thẩm mỹ như trám răng sâu, phục hình răng mất, niềng chỉnh răng lệch lạc.

Người bệnh sau điều trị cũng cần duy trì chế độ ăn uống đầy đủ, bổ sung nước, vitamin và muối khoáng, tránh để khô miệng và hạn chế các thực phẩm dễ gây sâu răng.

Áp xe răng cần được phát hiện và xử lý sớm để tránh các biến chứng nguy hiểm. Tại Nha khoa Dr Khởi, BS. CKII Trần Quốc Khởi trực tiếp thăm khám, xác định mức độ ổ áp xe và đưa ra phương án điều trị phù hợp. Nha khoa Dr Khởi thành lập từ năm 2005, với hơn 25 năm kinh nghiệm của bác sĩ, đã phục vụ hơn 30.000 khách hàng và thực hiện hơn 12.000 ca phục hình và chỉnh nha.

Liên hệ hotline 0909 999 191 hoặc Zalo/Viber 091 3738 686 để đặt lịch khám và tư vấn miễn phí.

Bài viết được tham vấn chuyên môn bởi BS. CKII Trần Quốc Khởi — chuyên gia chỉnh nha mắc cài & Invisalign. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị trực tiếp.