Viêm nha chu: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Viêm nha chu là bệnh lý răng miệng phổ biến, tiến triển âm thầm nhưng có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như tiêu xương, tụt nướu và mất răng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Nhận biết sớm nguyên nhân và dấu hiệu của bệnh là cách quan trọng để mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe răng miệng lâu dài.

Viêm nha chu là gì?

Viêm nha chu là tình trạng nhiễm trùng mạn tính ảnh hưởng đến các mô nâng đỡ răng, bao gồm nướu, dây chằng nha chu và xương ổ răng. Bệnh thường khởi phát từ viêm nướu kéo dài nhưng không được điều trị, khiến vi khuẩn tấn công sâu vào mô nha chu và phá hủy cấu trúc giữ răng.

Nguyên nhân chủ yếu gây viêm nha chu là mảng bám vi khuẩn – lớp màng dính hình thành liên tục trên bề mặt răng. Khi không được vệ sinh kỹ, mảng bám cứng lại thành cao răng, chứa nhiều vi khuẩn gây viêm. Bên cạnh đó, một số yếu tố góp phần làm tăng nguy cơ viêm nha chu gồm:

• Vệ sinh răng miệng kém: chải răng không đúng cách hoặc không dùng chỉ nha khoa khiến mảng bám tích tụ;
• Hút thuốc lá: làm giảm tưới máu nướu, tăng tốc độ phá hủy mô nha chu;
• Thay đổi nội tiết tố ở các giai đoạn như tuổi dậy thì, mang thai, tiền mãn kinh;
• Bệnh lý toàn thân: tiểu đường, bệnh tim mạch, suy giảm miễn dịch;
• Di truyền: một số người có cấu trúc mô nha chu yếu hơn bình thường;
• Stress, chế độ ăn nhiều đường, uống nhiều rượu bia;
• Khô miệng hoặc dùng thuốc gây giảm tiết nước bọt.

Ở giai đoạn đầu, viêm nha chu có thể tiến triển rất âm thầm. Người bệnh có thể nhận biết qua những dấu hiệu sau:

• Nướu sưng đỏ, mềm hoặc chảy máu khi chải răng;
• Hơi thở hôi kéo dài dù đã vệ sinh răng miệng;
• Nướu tụt, cổ răng lộ dài hơn trước;
• Xuất hiện túi nha chu (khoảng trống giữa răng và nướu);
• Răng ê buốt, có dịch mủ chảy ở kẽ nướu;
• Răng lung lay, xô lệch vị trí.

Khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu trên, người bệnh cần đi khám sớm để tránh bệnh tiến triển thành viêm nha chu nặng.

Chẩn đoán và điều trị viêm nha chu

Chẩn đoán viêm nha chu

Để chẩn đoán viêm nha chu, bác sĩ có thể áp dụng các phương pháp sau:

• Khám lâm sàng: quan sát tình trạng nướu, độ tụt nướu, mức độ mảng bám và cao răng;
• Đo túi nha chu: dùng thăm dò nha chu để xác định độ sâu túi quanh răng. Túi sâu từ 4 mm trở lên kèm mất bám dính hoặc tiêu xương ổ răng là dấu hiệu gợi ý viêm nha chu;
• Chụp X-quang răng: đánh giá mức độ tiêu xương ổ răng;
• Xét nghiệm vi khuẩn (nếu cần): dành cho trường hợp nặng hoặc dai dẳng.

Việc chẩn đoán chính xác giúp bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp với mức độ tổn thương của từng người bệnh.

Điều trị viêm nha chu

Viêm nha chu là bệnh lý mạn tính, phần mô nha chu đã mất không thể phục hồi hoàn toàn. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể được kiểm soát tốt và duy trì ổn định lâu dài nếu được điều trị đúng cách và chăm sóc răng miệng hợp lý. Các phương pháp điều trị viêm nha chu gồm:

Điều trị khẩn cấp

Áp dụng khi có áp xe nướu, sưng đau. Bác sĩ có thể kê thuốc kháng viêm và chỉ định kháng sinh trong những trường hợp nhiễm trùng. Kháng sinh không thay thế cho việc làm sạch nha chu và chỉ mang tính hỗ trợ trong giai đoạn cấp.

Điều trị không phẫu thuật

Phương pháp này mang lại hiệu quả với viêm nha chu mức độ nhẹ đến trung bình:

• Cạo vôi và làm sạch gốc răng (SRP): loại bỏ vi khuẩn sâu dưới nướu, làm nhẵn chân răng để hạn chế tái bám. Sau khoảng 1 tháng, người bệnh cần tái khám để đánh giá đáp ứng điều trị;
• Thuốc kháng khuẩn tại chỗ hoặc kháng sinh đường uống chỉ được cân nhắc trong những trường hợp nhiễm trùng, không sử dụng thường quy.

Điều trị phẫu thuật

Áp dụng với viêm nha chu mức độ trung bình đến nặng, gồm các kỹ thuật:

• Phẫu thuật vạt: lật nướu để làm sạch sâu;
• Ghép xương: phục hồi vùng tiêu xương;
• Ghép nướu: điều trị tụt lợi, che lộ chân răng;
• Tái tạo mô có hướng dẫn (GTR): đặt màng chuyên dụng kích thích xương phát triển;
• PRP: sử dụng huyết tương giàu tiểu cầu để kích thích tái tạo mô và xương. Đây là phương pháp hỗ trợ, hiệu quả còn đang được nghiên cứu và không phải là điều trị chuẩn áp dụng thường quy.

Điều trị duy trì

Sau khi kiểm soát được bệnh, người bệnh cần tái khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ để theo dõi nướu, làm sạch chuyên sâu và ngăn ngừa tái phát.

Phòng ngừa viêm nha chu

Viêm nha chu hoàn toàn có thể phòng tránh nếu duy trì thói quen chăm sóc răng miệng khoa học. Cụ thể:

Chải răng đúng cách 2 lần mỗi ngày

• Dùng bàn chải lông mềm, đặt nghiêng 45 độ so với nướu;
• Chải nhẹ nhàng trong 2 – 3 phút, không chải quá mạnh để tránh tổn thương nướu.

Sử dụng chỉ nha khoa hoặc tăm nước hằng ngày

Mảng bám giữa các kẽ răng là nguyên nhân chính gây viêm nướu và viêm nha chu. Chỉ nha khoa giúp làm sạch khu vực mà bàn chải không chạm tới.

Sử dụng nước súc miệng

Nước súc miệng giúp giảm vi khuẩn trong khoang miệng.

Lấy cao răng định kỳ

Đây là biện pháp quan trọng để loại bỏ cao răng – tác nhân khiến viêm nha chu nặng hơn.

Bỏ thuốc lá

Người hút thuốc có nguy cơ viêm nha chu cao gấp 2 – 3 lần người không hút. Cai thuốc là bước quan trọng để phục hồi mô nha chu.

Chế độ ăn lành mạnh

• Tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin C để hỗ trợ nướu khỏe mạnh;
• Hạn chế đồ ngọt, nước có gas, rượu bia.

Thăm khám răng miệng định kỳ

Khám răng 2 lần mỗi năm giúp phát hiện sớm dấu hiệu viêm nha chu ngay khi mới khởi phát.

Kết luận

Viêm nha chu là bệnh lý răng miệng nguy hiểm nhưng rất dễ bị bỏ qua do tiến triển âm thầm và ít gây đau ở giai đoạn đầu. Khi không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến tiêu xương ổ răng, tụt nướu, răng lung lay và mất răng vĩnh viễn, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cũng như chất lượng cuộc sống.

Nếu bạn đang gặp các dấu hiệu nghi ngờ viêm nha chu như nướu sưng đỏ, chảy máu, hơi thở hôi kéo dài hay răng có dấu hiệu lung lay, hãy chủ động đến cơ sở nha khoa uy tín để được thăm khám và tư vấn sớm.

Tại Nha khoa Dr Khởi, BS. CKII Trần Quốc Khởi trực tiếp thăm khám, chẩn đoán và xây dựng phác đồ điều trị viêm nha chu phù hợp với từng trường hợp. Nha khoa Dr Khởi thành lập từ năm 2005, với hơn 25 năm kinh nghiệm, đã phục vụ hơn 30.000 khách hàng và thực hiện hơn 12.000 ca phục hình và chỉnh nha.

Liên hệ hotline 0909 999 191 hoặc Zalo/Viber 091 3738 686 để đặt lịch khám và tư vấn miễn phí.

Bài viết được tham vấn chuyên môn bởi BS. CKII Trần Quốc Khởi — chuyên gia chỉnh nha mắc cài & Invisalign. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị trực tiếp.